Eveet merhaba arkadaşlar ben şu anda ortalama yükseltme sınavına hazırlanıyorum bu yüzden coğrafya özetleri çıkartıyorum sizlerle de paylaşmak istedim.
13 Konuyu kapsayan Coğrafya özetleri şu konuları içeriyor :
1.Coğrafya biliminin yararlandığı diğer bilim dalları.
2.Türkiyenin Matematiksel Konumu
3.Paraleller - Meridyenler
4.Yerel Saat
5.Ekinoks - Solstis Günleri [ Mevsimler (21 Mart , 21 Haziran , 23 Eylül , 21 Aralık)]
6.Harita Problemleri
7.Atmosfer
8.Yükselti
9.Sıcaklık dağılışını etkileyen faktörler
10.Atmosfer basıncını etkileyen faktörler
11.Yer şekillenmesi
12.Orojenez hareketler(Dağ Oluşumu)
13.Epirojenez hareketler(Kıta Oluşumu)

Umarım işinizi görürr (:


COĞRAFYA
1.Coğrafya Biliminin Yararlandığı Diğer Bilim Dalları :
1. Astronomi : Uzay bilimi
2. Jeoloji : Yer Bilimi
3. Jeofizik : Dünyanın iç yapısının inceleyen bilim dalı
4. Hidroloji : Sular bilimi
5. Meteoroloji: Atmosfer olaylarını inceleyen bilim dalı
6. Kartografya :Harita bilimi
7. Zooloji : Hayvan bilimi
8. Botanik : Bitki bilimi
9. Antropoloji : İnsan bilimi
10.Etnoloji : İnsan ırklarını inceleyen bilim dalı
11.Sosyoloji : Toplum inceleyen bilim dalı
 
2.Türkiye'nin Matematiksel Konumu :
Türkiye 36-42 kuzey paralelleri 26-45 doğu meridyenleri arasındadır.
3.Paraleller - Meridyenler :
a.) Paralel(Enlem)
3.1.) Başlangıç Paraleli Ekvator'dur.
3.2.) Ekvator'un 90 tane güneyinde 90 tane de kuzeyinde olmak üzere toplam 180 tane paralel bulunmaktadır.
3.3.) Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe paralellerin boyları kısalır.
3.4.) Birbirleriyle kesişmezler - birleşmezler.
3.5) İki paralel arası
yaklaşık 111 km dir.
b.)Meridyen(Boylam)
3.1.) Başlangıç Meridyeni Greenwich'dir.
3.2.) Greenwich'in 180 doğusunda 180 batısında olmak üzere toplam 360 tane meridyen bulunmaktadır.
3.3.)
Ekvator üzerindeki iki meridyen arası 111 km dir.
3.4.) Bütün meridyenlerin boyları birbirine eşittir.
3.5.) Tüm meridyenler kutuplarda birleşirler.
4.Yerel Saat :
Aynı meridyen üzerindeki tüm noktaların öğle vakti (12:00) aynı olur ve yerel saatleri birbirlerine eşittir.(21 Mart ve 23 Eylül Tarihleri Hariç.)
 
4.1) Yerel Saat Hesaplamaları:
İşlem 1 : 2 Noktanın meridyen farkı alınıp 4 ile çarpılır. ( Meridyen farkı:İki meridyenin birbirinden çıkartılmasıdır.)
İşlem 2 : Doğuda yerel saat daima ileri , batıda ise daima geridir.
İşlem 3 : Batıdaki yerel saat isteniyorsa verilmiş olan saatten çıkartılır.
İşlem 4 : Doğudaki yerel saat isteniyorsa verilmiş olan saat ile toplanır.
 
5.Ekinoks - Solstis Günleri ( Mevsimler) :
21 Mart - 23 Eylül Tarihleri Ekinoks , 21 Haziran - 21 Aralık Tarihleri ise Solstis'dir.
a.) 21 Haziran
1.)Kuzey Yarım Küre'de Güneş ışınları Yengeç Dönencesine 90 derecelik açı ile düşer.
2.)Kuzey Y.K'de yaz , Güney Y.K'de kış mevsimi başlangıcıdır.
3.)Kuzey Y.K'de en uzun gündüz en kısa gece yaşanırken , Güney Y.K'de en kısa gündüz en uzun gece yaşanır.
4.Oğlak Dönencesi'nin güneyinde en uzun gölge boyu oluşurken , Yengeç Dönencesinin Kuzeyinde en kısa gölge boyu oluşur.
b.)23 Eylül
1.)Güneş ışınları öğle vakti Ekvator'a dik açıyla düşer.
2.)Gölge boyu Ekvator'da sıfırdır.
3.)Güneş ışınları bu tarihten itibaren Güney Yarım Küre'ye dik açıyla düşmeye başlar.
4.)Bu tarihten itibaren Kuzey Yarım Küre'de geceler uzar , gündüzler kısalır. Güney Yarım Küre'de ise tam tersi olur.
5.)Dünya'da gece ve gündüz birbirine eşit olur.
c.)21 Aralık
1.)Güney Yarım Küre'de Güneş ışınları Oğlak Dönencesine 90 derecelik açı ile düşer.
2.)Kuzey Yarım Küre'de kış , Güney Yarım Küre'de yaz mevsimi başlangıcıdır.
3.)Kuzey Yarım Küre'de en uzun gece en kısa gündüz yaşanırken , Güney Yarım Küre'de en uzun gündüz en kısa gece yaşanır.
4.)Oğlak Dönencesi'nin güneyinde en kısa gölge boyu oluşurken Yengeç Dönencesinin kuzeyinde en uzun gölge boyu oluşur.
 
d.)21 Mart
Kuzey ve Güney Yarım Küre
1.)Güneş ışınları öğle vakti Ekvator’a 90° lik açı ile düşer.
2.)Gölge boyu Ekvator’da sıfırdır.
3.)Güneş ışınları bu tarihten itibaren Kuzey Yarım Küre’ye dik düşmeye başlar.
4.)Bu tarihten itibaren Güney Yarım Küre’de geceler, gündüzlerden uzun olmaya başlar. Kuzey Yarım Küre’de ise tam tersi olur.
5.)Bu tarih Güney Yarım Küre’de Sonbahar, Kuzey Yarım Küre’de İlkbahar başlangıcıdır.
6.)Dünya’da gece ve gündüz süreleri birbirine eşit olur
6.)Harita Problemleri :
Gerçek Uzunluk = Harita Uzunluğu İle Ölçeğin Paydasının Çarpımı ( Harita Uzunluğu X Ölçeğin Paydası)
Harita Uzunluğu = Gerçek Uzunluğun Ölçeğin Paydasında Bölümü ( Gerçek Uzunluk / Ölçeğin Paydası)
Ölçek = Harita Uzunluğunun Gerçek Uzunluğa Bölümü ( Harita Uzunluğu / Gerçek Uzunluk)
7.)Atmosfer :
a.) Troposfer : Atmosfer'in en alt tabakasıdır. Atmosfer'deki gazların % 75'ini bulundurmaktadır.Yerden yansıyan ışınlarla ısınır.Troposfer'in üst sınırını belirleyen faktör ; sıcaklıktır.
b.) Stratosfer : Bu tabakada su buharı olmadığı için iklim olayı görülmez.Üst kısımlarında ozon tabakası bulunur. Ozon tabakası güneşten gelen zararlı mor ötesi ışınları tutar.
c.)Mezosfer : Atmosferin en soğuk katıdır. Sıcaklık yükseldikçe azalır. Yeryüzünü , uzaydan gelen meteorlardan korur ve meteorlar bu tabakaya girdiklerinde yanarlar.
d.) Termosfer : Uzay boşluğuna geçiş katıdır. Yer çekimi çok azdır bu yüzden gazlar çok seyrektir. Bu nedenle atmosferin son sınırını tesbit etmek çok güçtür.Bu katmanda ultraviyole ışınları ısıta dönüşmektedir. İyonosfer ve Ekzosfer olarak ikiye ayrılır.
d.1.)İyonosfer : Termosfer'in alt bölümüdür. Radyo dalgaları bu seviyeden yeryüzüne geri döner.
d.2.) Ekzosfer : Atmosfer ile uzay boşluğu arasındaki geçiş katmanıdır. Genellikle uydular burada bulunur.
8.Yükselti :
Troposfer katında , yerden yükseldikçe sıcaklık değeri her 100 metrede 0,5 derece azalırken , alçaldıkça her 100 metrede 0,5 derece artar.
9.Sıcaklık Dağılışını Etkileyen Faktörler:
- Güneş ışınlarının yeryüzüne düşme açısı
- Dünyanın şekli ve enlem
-Mevsim
-Bakı ve Eğim
-Yükselti
-Nem miktarı
-Okyanus akıntıları
-Bitki örtüsü
-Rüzgârlar
10.Atmosfer Basıncını Etkileyen Faktörler :
-Yerçekimi
-Yükselti
-Yoğunluk
-Termik ve Dinamik Etkenler.
11. Yer Şekillenmesi :
Yer kabuğunun iç yapısının içten dışa doğru sıralaması : İç çekirdek > Dış Çekirdek > Alt Manto > Üst Manto > Litosfer > Kabuk
12.Orojenez Hareketler ( Dağ Oluşumu ) :
Belirli tortulanma alanları yer kabuğundaki levhaların birbirine yaklaşmasıyla kıvrılır ve yükselerek deniz yüzeyinin üzerine çıkar.Böylece kıvrım dağları oluşur. Meydana gelen kıvrımların çukur kısımlarına senklinal , yüksek kısımlarına antiklinal denir.

13.Epirojenez Hareketler (Kıta Oluşumu ) :

Kara ve denizlerde düşey doğrultudaki alçalma yükseltme hareketleridir. Epirojenik hareketler çok ağır gelişir.Bu hareketler sonucu kubbeleşerek yükselen kısma jeoantiklinal denir. Bunlar kıtaları meydana getirir.
Kubbeleşmeyen , çukurda kalan kesimlere de jeosenklinal denir. Bunlar da okyanus çanaklarını oluşturur.